وبلاگ

مطالب مفید و کاربردی تناسب اندام را اینجا بخوانید

دیسک کمر و روش‌های درمان آن

درمان دیسک کمر خفیف با تمرین اصلاحی

0
  • ناهنجاری ها
  • تیم ترازو
  • 23 آگوست 20

درمان دیسک کمر

درمان دیسک کمر همیشه نیاز به جراحی دارد؟ ستون فقرات ما از ۲۶ استخوان تشکیل شده است که در میان آن‌ها ماده ژله مانندی به نام دیسک وجود دارد. دیسک‌ها فشارهایی که به ستون فقرات وارد می‌شود را جذب کرده و به نوعی ضربه‌گیر هستند. همه افراد دیسک کمر دارند ولی منظور از این بیماری، بیرون‌زدگی یا فتق دیسک کمر است که البته شیوع بالایی دارد. دیسک کمر از آب و پروتئین ساخته شده که با افزایش سن و به مرور زمان، مایع داخل دیسک از بین رفته و انعطاف آن کم می‌شود. این اتفاق منجر به آسیب و پارگی دیسک خواهد شد و ممکن است به دنبال آن، درد و بی‌حسی و ضعف عضلانی در اندام تحتانی ایجاد شود.

 

دیسک کمر و روش های درمان آن

علت‌های ایجاد این عارضه

  1. اضافه وزن

اضافه وزن علاوه بر دیگر مضراتی که برای سلامت بدن دارد، به عنوان یکی از علل دیسک کمر نیز شناخته می‌شود. با افزایش وزن، فشار روی دیسک‌های بین مهره‌ای بیشتر شده و آنها را مستعد بیرون‌زدگی می‌کند. افرادی که دچار چاقی و اضافه وزن هستند، تحرک کافی نداشته و احتمالاً وضعیت مناسب ستون فقرات را در اعمال روزمره رعایت نمی‌کنند. این موضوع بر روی سلامت دیسک‌های بین مهره‌ای تاثیر مستقیم دارد.

  1. مشاغل آسیب‌زننده

در کل بلند کردن غیر اصولی اجسام خیلی سنگین به عنوان علت پارگی دیسک کمر شناخته شده است. مشاغلی که با بلند کردن و حمل اجسام سنگین، نشستن‌های طولانی پشت میز، هل دادن و کشیدن اجسام سنگین و به طور کلی فعالیت‌هایی که با خم شدن و یا چرخش‌های تنه همراه هستند، خطر ابتلا به فتق دیسک را افزایش می‌دهند.

  1. نشستن‌ و ایستادن‌های طولانی مدت

نشستن و ایستادن‌های طولانی مدت علاوه بر خستگی عضلات، دیسک‌های بین مهره‌ای ستون فقرات را متحمل فشار بیشتر کرده و می‌تواند علت دیسک کمر باشد. هیچ گاه به مدت طولانی در یک وضعیت نباشید! اگر مدت زیادی است که نشسته‌اید، کمی راه بروید و اگر هم به مدت طولانی سر پا ایستاده‌اید، کمی نشسته و استراحت کنید.

  1. سبک زندگی نادرست

سبک زندگی به عنوان مسئله‌ای بسیار مهم در سلامت ستون فقرات و همچنین دیسک‌های بین مهره‌ای نقش دارد. افرادی که سبک زندگی غیر فعالی دارند، بیشتر از افراد فعال در معرض بیرون‌زدگی دیسک کمر قرار خواهند داشت. افراد کم‌تحرک و افرادی که وضعیت‌های صحیح قرارگیری ستون فقرات را حین انجام کارهای سخت رعایت نمی‌کنند، بیشتر از سایرین دچار بیماری دیسک کمر خواهند شد. بنابراین برای درمان و پیشگیری از دیسک کمر، سعی کنید ورزش را حتماً در برنامه خود داشته باشید.

علت‌های ایجاد این عارضه

 

علائم دیسک کمر

  • درد موضعي در ناحيه كمر( این علامت ممکن است در بسیاری از بیماران وجود نداشته باشد!)
  • درد انتشاری در پاها
  • احساس ناتوانی یا گرفتگی در پاها و خصوصا درد پشت زانوها
  • بی‌حسی و ضعف عضلانی
  • احساس گزگز و مور مور و خواب رفتگی در پاها
  • احساس سوزش عضلانی

 

علائم اولیه دیسک کمر در اغلب افراد ضعف عضلات ناحیه کمر و شکم است. به دنبال آن دیسک ضعیف شده و در اثر یک حادثه جابه‌جا شده و با فشار به اعصاب موجب بروز کمر درد و درد ساق پا، ران و … می‌شود.

بسیاری از بیمارانی که دچار گزگز و مور مور در پاها می باشند ابتدا به بیماری ام اس شک می کنند. در حالی که خواب‌رفتگی پا بیشتر به دلیل تحریک ریشه عصب توسط دیسک کمر می باشد تا بیماری ام اس. در ام اس بسیاری از علایم از جمله ضعف و دو بینی و… بسیار بارزتر می‌باشد.

دردهایی که نباید با دیسک کمر اشتباه بگیرید

خیلی‌ها دردهای آرتروزی را با دیسک کمر اشتباه می‌گیرند. در حالی که آرتروز در واقع به معنی پیر شدن بافت‌های استخوانی و مفصلی است. البته پیری بافت‌های استخوانی و مفصلی ناشی از آرتروز شامل از دست رفتن خاصیت ارتجاعی دیسک‌ها نیز می‌شود. در واقع با از دست رفتن این خاصیت، دیسک‌ها به تدریج به خارج از فضای خود برجسته می‌شوند یا حتی بیرون می‌زنند.

درد‌های کمر و بیرون زدگی دیسک کمر در خانم‌ها شایع‌تر است. البته بسیاری از خانم‌ها در دوران بارداری دچار درد‌های کمر می‌شوند که معمولا با اتمام دوران بارداری بهبود می‌یابند. جدا از افزایش وزن خانم‌ها در این دوره، تغییرات هورمونی نیز در بروز این درد‌ها نقش زیادی دارند. این دردها را با دیسک کمر اشتباه نگیرید!

 

دردهایی که نباید با دیسک کمر اشتباه بگیرید

چطور نیازی به درمان دیسک کمر نداشته باشیم؟ (پیشگیری)

  1. تغذیه مناسب

همانطور که گفته شد، اضافه وزن و تغذیه به طور مستقیم روی سلامت ستون فقرات و کیفیت زندگی ما تاثیر دارند. استخوان‌ها، عضلات و سایر اجزای ستون فقرات ما برای فعالیت سالم نیازمند حفظ قدرت کافی هستند و این قدرت با تغذیه مناسب جذب می‌شود.

  • کلسیم: کلسیم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است چون قسمت اعظم مواد معدنی استخوان را تشکیل می‌دهد. میزان مناسب مصرف آن به حفظ حجم مناسب استخوان و جلوگیری از پوکی استخوان علی‌الخصوص در سنین پیری ضروری است. کافی بودن میزان کلسیم بدن می‌تواند خطر ابتلا به دیسک کمر را کاهش دهد.
  • منیزیم: منیزیم هم یکی از مواد معدنی کلیدی است که به علت وجود آن در ساختار استخوان و انجام بسیاری از واکنش‌های شیمیایی در بدن اهمیت ویژه‌ای در سلامت ستون فقرات دارد. اگر منیزیم کافی در خون وجود نداشته باشد، کمبود آن با برداشت این ماده از استخوان جبران می‌شود و استخوان شروع به تحلیل رفتن می‌کند. منابع منیزیم ماهی، حبوبات، ماست، آووکادو، موز، دانه‌های روغنی هستند.
  • ویتامین D3: ویتامین D3 به جذب کلسیم کمک می‌کند و کمبود آن در افراد، شایع است. مصرف کافی این ویتامین باعث پیشگیری از مشکلاتی مانند پوکی استخوان می‌شود. منابع غنی ویتامین D3، ماهی‌های چرب مانند سالمون، جگر، زرده تخم مرغ، شیر و نان‌های غنی شده است.
  • ویتامین C: این ویتامین برای کلاژن‌سازی ضروری است. کلاژن ماده‌ای است که در ساختار عضلات، تاندون‌ها و پوست وجود دارد. میزان مناسب ویتامین C برای ترمیم ساختارهای عضلانی، تاندون‌ها، رباط‌ها و دیسک‌های بین مهره‌ای ضروری است. توت فرنگی، کیوی، مرکبات، فلفل قرمز و سبز، کلم بروکلی و گوجه فرنگی از منابع غنی این ویتامین هستند.

 

  1. حالت‌های صحیح قرارگیری ستون فقرات

  • حالت صحیح بلند کردن اجسام سنگین: سعی کنید از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید و این کار را به وسیله کمکی‌هایی مثل اهرم یا ماشین انجام دهید. در صورتی که مجبور به بلند کرده اجسام سنگین هستید، باید آن را به روشی بلند کنید که کمترین فشار به ستون فقرات شما وارد شود. در واقع هنگام بلندکردن یک جسم به‌جای خم کردن بیش ‌از حد کمر، از پاهای خود کمک بگیرید و به آرامی جسم را بلند کنید. دقت کنید که بلند کردن ناگهانی جسم ممکن است آسیب‌های جدی به بدنتان وارد کند.
  • حالت صحیح نشستن پشت میز: نحوه صحیح نشستن پشت میز به گونه‌ای است که ستون فقرات شما در حالت S باشد. همچنین میز، صندلی و زیر پای شما باید به گونه‌ای استاندارد تنظیم شوند. سعی کنید پس از 20 دقیقه پشت میز نشستن، بایستید و کمی حرکات کششی انجام دهید.
  • حالت صحیح خوابیدن: خوابیدن صحیح در سلامت ستون فقرات نقش مهمی دارد؛ زیرا موقعی که در خواب هستیم، بدن به مدت طولانی در یک وضعیت قرار می‌گیرد. اگر وضعیت ما هنگام خواب نادرست باشد، ستون فقرات به مدت طولانی تحت فشار خواهند بود. به این نکته توجه کنید که خوابیدن روی شکم برای ستون فقرات بسیار مضر است؛ پس هرگز روی شکم نخوابید.

 

حالت صحیح قرارگیری ستون فقرات هنگام نشستن

روش‌های درمان دیسک کمر

  1. تزریق کورتیکوستروئید در نخاع (ٍEpidural Corticosteroid Injection)

اگر داروهای کورتیکوستروئید در اطراف عصب تحت فشار تزریق شوند، می توانند باعث کاهش التهاب در ناحیه مبتلا و در نتیجه کاهش محسوس درد گردند. با کاهش درد، انجام حرکات فیزیوتراپی ممکن می گردد و با انجام این تمرینات و تصحیح وضعیت قرارگیری کمر و گردن بیمار، ممکن است دیسکی که بیرون زده تا حدی به جای خود برگردد. برای انجام این تزریق بدون برش دادن پوست و رسیدن به نخاع، لازم است که پزشک متخصص از ابزاری استفاده نمایدکه از روی پوست، نخاع را مشاهده کند. با استفاده از نوعی ابزار تصویربرداری به نام فلوروسکوپی، جراح می تواند ستون فقرات بیمار و بافت‌های اطرافش را به خوبی مشاهده نماید. در یک عمل کوتاه سرپایی و با استفاده از بی‌حسی موضعی، جراح داروی کورتیکوستروئید را در بخشی از نخاع موسوم به فضای Epidural تزریق می نماید.

  1. درمان دیسک کمر با لیزر (PLDD)

اساس این نوع درمان بر کاهش فشار  دیسک بیرون‌زده بر روی نخاع و برگرداندن آن به جای اصلی خود است. در شرایطی مشابه روش قبلی (درمان سرپایی و با بی‌حسی موضعی)، جراح از دستگاه فلوروسکوپی استفاده کرده و از طریق یک سوزن بلند پرتو ظریفی از لیزر را به داخل بخش ژلاتینی دیسک هدایت می‌نماید. این امر باعث ایجاد یک حرارت کنترل شده در دیسک می‌شود که مایعات داخل دیسک تا حد مورد نیاز تبخیر می‌کند. تبخیر مایعات در دیسک خلاء ایجاد کرده و باعث جمع شدن و به داخل کشیده شدن دیسک می‌شود که در نهایت فشار وارده بر نخاع را از بین می‌برد.

  1. اوزون تراپی

گاز اوزون خاصیت ترکیبی شدیدی با مواد داخل بخش ژلاتینی دیسک دارد. در روشی مشابه موارد فوق و از طریق یک سوزن بلند، این گاز به داخل دیسک تزریق می شود. این امر باعث تبخیر مایعات داخل دیسک، جمع شدن و به داخل کشیده شدن دیسک و برداشته شدن فشار از روی نخاع می گردد.

  1. تزریق دیسکوژل (Discogel)

در این روش ماده ای خاص با روشی مشابه به داخل دیسک تزریق می گردد. این ماده با ژلاتین ترکیب شده و آن را تقریبا از حالت جامد در می آورد. در نتیجه امکان خروج دیسک به حداقل می رسد.

  1. طب سوزنی

امروزه طب سوزنی و در دنیای مدرن طب سوزنی الکترونیک یکی از موثرترین و بهترین درمان‌ها برای عارضه دیسک کمر محسوب می‌شود. جالب است بدانید در بسیاری از نقاط دنیا از جمله در چین و آمریکا طب سوزنی الکترونیکی انتخاب اول مردم برای درمان دیسک کمر می باشد.

درمان‌های اولیه

اگر دیسک فقط درد داشته باشد، ابتدا باید درمان طبی شود. در صورتی که درد کمر و درد سیاتیکی احساس می‌شود ولی نقص عصبی به‌وجود نیامده است، باز هم باید به سراغ درمان طبی رفت. منظور از درمان طبی استراحت و به حداقل رساندن فشارهای وارد شده بر دیسک، مصرف داروی ضد التهاب، ضد درد و همچنین صبر کردن است. ممکن است فرد یک هفته بخوابد و ببیند 80 درصد دردش از بین رفته، بعد از آن باید احتیاط کند که خم نشود و وسیله سنگین بلند نکند تا درد دوباره تشدید نشود. سپس با ورزشی مثل شنا باید عضلات را تقویت کنند تا ستون فقرات را محکم نگه دارند.

فشارهای وارده بر دیسک را به حداقل برسانید.

جراحی، آخرین اقدام برای درمان دیسک کمر

زمانی که پارگی دیسک کمر باعث شود که در اندام‌های تحتانی، گزگز و کرختی و بعد بی‌حسی ایجاد گردد و قدرت عضله کاهش پیدا کند، بیمار باید سریعاً تحت عمل جراحی قرار بگیرد و تکه دیسک را دربیاورند.

خوشبختانه اکثر بیماران مبتلا به دیسک کمر نیاز به جراحی پیدا نمی‌کنند، ولی انجام جراحی در سه حالت به بیمار توصیه می‌شود.

اول این ‌که درد بیمار بسیار شدید باشد و به درمان‌های طبی و ورزشی جواب نداده باشد.

دوم وقتی که فشار زیاد روی عصب، باعث ضعف در پاها و کاهش قدرت پاها شده باشد.

سوم در مواردی که بیمار دچار بی اختیاری در کنترل ادرار و مدفوع شده باشد که در دو مورد آخر، عمل جراحی در واقع اورژانسی محسوب می‌شود.

 

 

مطالب مرتبط

0

دیدگاه‌های کاربران

دیدگاه‌های خود را با دیگران به اشتراک بگذارید.